"Niet wachten, maar je thuis voelen"

“Wel kicken hoor.” Zo reageerde Nick toen hij tweeënhalf jaar geleden samen met zijn begeleider Ramon langs een woning reed. Het bleek de woning te zijn waarmee Nick na jaren op straat weer een dak boven zijn hoofd kreeg. Van een onzeker bestaan op straat vol nare ervaringen naar een huis dat steeds meer aanvoelt als een thuis. Tijdens de landelijke Actieweek Tegen Dakloosheid bracht wethouder Tjienta van Pelt een bezoek aan de huiskamer van Housing First in Arnhem. Nick is één van de 23 deelnemers die een woning hebben en begeleiding krijgen van Housing First (RIBW Arnhem & Veluwe Vallei).

Housing First biedt (voormalig) dak- en thuislozen direct een eigen huurwoning als veilige basis om vanuit rust en met eigen regie te werken aan herstel. Tijdens dit traject krijgt de bewoner circa twee jaar intensieve begeleiding bij zaken als huishouden, zorg en werk, met als doel om uiteindelijk zelfstandig het huurcontract over te nemen.

De klok tikt
In een openhartig gesprek deelden Nick en oud-deelnemer Giovanny hun ingrijpende ervaringen met dakloosheid en de opvang. Hun boodschap aan wethouder Van Pelt was helder: "Er moet écht iets veranderen."

“Ik heb slechte dingen meegemaakt in de opvang. Ik werkte al en had fysiek zwaar werk. Elke ochtend moest ik vroeg op, dus ik had mijn nachtrust hard nodig. Als je dan op een kamer ligt met anderen die tot laat in de avond aan de crackpijp hangen, dan is dat slopend”, vertelt Nick. Giovanny vult aan: “De gemeente moet sneller handelen voor mensen in de opvang. Het gas moet erop, want mensen gaan kapot in die situatie.”

Wethouder Van Pelt luisterde aandachtig: “Goed dat jullie dit zo open delen. De opvang moet inderdaad veel beter gescheiden worden voor mensen die wel en geen middelen gebruiken.” Als krachtig signaal overhandigden Nick en Giovanny de wethouder een wekker met de tekst ‘Niet wachten maar wonen’ — een dringend teken dat de tijd dringt.

Stijgende cijfers en schaarse woningen
Het aantal mensen zonder vast dak boven hun hoofd stijgt landelijk én in Arnhem. Dakloosheid gaat om veel meer dan alleen het klassieke beeld van mensen die op straat slapen; het gaat ook over mensen in de noodopvang, bij kennissen op de bank, of in opvanglocaties zonder uitzicht op vervolghuisvesting.

Hoewel de behoefte aan Housing First groeit, blijft het aantal beschikbare woningen fors achter. Dat staat haaks op het recht op huisvesting: ieder mens heeft recht op een veilig thuis.

Een huis is pas het begin 
Hillegonde van den Berg, bestuurder bij RIBW Arnhem & Veluwe Vallei, benadrukt de noodzaak van meer capaciteit: “De problematiek neemt toe, maar de krapte op de woningmarkt is enorm. Dat laat zien hoe cruciaal Housing First is. De samenwerking en de lijnen met woningbouwverenigingen zijn goed en we zien dat zij een warm sociaal hart hebben, maar er moeten simpelweg meer huizen beschikbaar komen.”

Jaarlijks krijgt Housing First Arnhem zo'n 10 tot 15 woningen toegewezen. Veel te weinig om aan de vraag te voldoen, waardoor de wachtlijst groeit. Voor hen die wachten is de huiskamer van Housing First een reddingsboei: een plek voor een warme maaltijd, een luisterend oor en menselijk contact.

Want alleen een sleutel overhandigen is niet genoeg. “Als je vanuit de puinhoop opeens in een huis terechtkomt, ben je ook meteen weer vindbaar voor schuldeisers. Goede begeleiding en sociale controle zijn essentieel. Dankzij de begeleiders van RIBW Arnhem & Veluwe Vallei heb ik het gered,” vertelt Giovanny.

Niet wachten, maar je thuis voelen
Met de overhandiging van de wekker door deelnemer Nick en oud-deelnemer Giovanny van Housing First kwam er een eind aan het bezoek. Wethouder Van Pelt keek met een heldere blik terug:

“Ik neem vooral twee dingen mee: de uitzichtloosheid van de huidige opvang en hoe we dat anders moeten organiseren, én de brede woningproblematiek. Hoe zorgen we voor voldoende huizen én hoe maken we van een huis een écht thuis? De tekst op de wekker zou eigenlijk niet moeten zijn ‘Niet wachten maar wonen’, maar ‘Niet wachten maar je thuis voelen’.”