Je kunt meer dan je denkt

Slechtziend geboren, maar vol ambitie. Dat is Tom. Hij laat zich niet leiden door wat niet kan, maar juist wat wél kan. Van begeleid wonen op zijn veertiende tot vrijwilliger bij de politie. "Met de juiste begeleiding en doorzettingsvermogen kun je meer bereiken dan je denkt."

Tom wordt veel te vroeg geboren, net als zijn tweelingzus. De gevolgen daarvan zijn blijvend: "Een stukje van mijn oog is niet ontwikkeld," legt hij uit. "Vergelijk het met een hazenlip, alleen dan bij je oog." Dit maakte het niet altijd makkelijk. Om grip te houden, ontwikkelde hij controledwang. Met hulp van begeleiding leerde hij ermee om te gaan.

Meer rust
Na groep 3 gaat Tom naar speciaal onderwijs. Eerst in Venlo, dichtbij zijn ouders, en daarna in Arnhem. Op zijn veertiende verhuist hij samen met zijn zus naar een begeleid wonen-locatie van Siza. "Voor ons beiden gaf dit meer rust. We hoefden niet meer elke dag op en neer met de taxi van Limburg naar Arnhem. En ik had leeftijdsgenoten om me heen. Dat was fijn."

De stap naar zelfstandigheid
Bij Siza leert Tom stap voor stap zelfstandiger worden. Hij heeft een eigen kamer, maar ontmoet anderen in de gezamenlijke ruimte waar begeleiding aanwezig is. Later volgt kamertraining, als voorbereiding op echt zelfstandig wonen. "Ik leerde schoonmaken en koken. Soms ging dat goed, soms niet. Maar juist van fouten leer je. Als je ei aanbrandt, maak je gewoon wat anders," lacht hij.

Zelfstandig wonen en werken 
In 2010 was hij klaar voor de volgende stap: zelfstandig wonen. "Dat was spannend," vertelt hij. "Je gaat van een plek waar altijd mensen om je heen zijn, naar echt alleen wonen. Dat is wennen. 

In die periode werkt Tom ook bij het Radboudumc als secretarieel medewerker, waar hij via een stage is binnengekomen. "Dat was een fijne plek met duidelijke taken en fijne collega's. Het gaf me ritme en structuur, precies wat ik toen nodig had."

Na een aantal jaren zelfstandig wonen merkt Tom in 2017 moeilijkheden op werk en thuis. "Ik legde de lat vaak te hoog, ondanks mijn slechtziendheid. Alles moest perfect, ik wilde te veel controle houden en daardoor liep ik vast. Ook eten was iets waar ik moeite mee had en vaak tegenop zag." Tom kreeg hiervoor ondersteuning van een psycholoog. Ook kwamen begeleiders Wendy en Marieke van RIBW Arnhem & Veluwe Vallei thuis langs. "Samen werkten we aan een dagindeling en leerde ik beter voor mezelf zorgen. Soms kookten ze mee of hielpen ze me bij de boodschappen, zodat ik keuzes leerde maken zonder alles af te wegen. We bouwden aan mijn zelfvertrouwen. Langzaam kreeg ik meer grip en bouwden we de begeleiding af.”

Toegeven aan je gevoel
De jaren daarna gaat het goed, tot 2023. "De systemen op werk veranderden en het werktempo kwam hoger te liggen. Ondertussen ging mijn zicht ook achteruit. Ik liep steeds meer op mijn tenen om het vol te houden." Na een intensief revalidatietraject bij Visio in Apeldoorn, waarbij hij leerde omgaan met zijn verslechterde zicht stopte Tom in juni 2025 definitief met werken. Hij gaf toe: “het gaat niet meer. Dat was moeilijk en dat ging niet over één nacht ijs.”

Stap voor stap omhoog
Het was een zware klap, die invloed had op het vertrouwen van Tom. De klachten die hij eerder had, namen weer toe. Daarom krijgt hij nu weer één keer per week begeleiding van Tess en Mark, begeleiders van RIBW Arnhem & Veluwe Vallei. “Met Tess kijk ik naar hoe ik meer aandacht kan geven aan rust- en eetmomenten. Ook maken we samen een betere weekplanning en kijken we hoe ik het beste om kan gaan met dwangmatigheden. Hierdoor leer ik weer meer op mezelf vertrouwen. We stellen doelen op, evalueren die elke week en vieren ook wat goed gaat. En iedere keer als ik denk: dit lukt niet, blijkt er tóch weer een andere manier te zijn."

Een jongensdroom die uitkomt
Opgeven is in ieder geval geen optie voor Tom. "Ik dacht: ik ben 40, ik ga niet nu al achter de geraniums zitten. Ik wil iets blijven doen, iets betekenen." Een vrijwilligersvacature bij de politie trok zijn aandacht. Een droom die hij altijd had, maar nooit heeft kunnen waarmaken door zijn zicht. "Ik tikte niet alle vakjes van de vacature aan, want ik kan niet autorijden, maar toch werd ik uitgenodigd én aangenomen. Nu werk ik er al een aantal weken en het geeft me energie en structuur. Net als de creatieve groep en de wekelijkse etentjes in de buurthuizen waar ik aan deelneem. Je hoort erbij en je doet weer mee. En dat is wat telt.”