"Ik gun iedereen inzicht in zijn of haar mentale gezondheid"

Waarom vermijden cliënten in de beschermde zorg zo vaak de sportschool, de boekenclub of de lokale badmintonvereniging? Het ligt zelden aan onwil of een gebrek aan aanbod. Toen Jolanda, begeleider en SRH-coach bij RIBW Arnhem & Veluwe Vallei, onderzoek deed voor haar deeltijd opleiding Social Work naar de participatie van cliënten, stuitte ze op een harde, onzichtbare muur: zelfstigmatisering.

“In hun hoofd waren de cliënten vooral psychiatrisch patiënt. Ze waren bang dat mensen bij reguliere activiteiten zouden vragen naar hun werk of leven, of dat ze herkend zouden worden,” vertelt Jolanda. Samen met haar collega Fleur wilde ze ontdekken welke mogelijkheden er wél zijn voor cliënten om mee te doen aan activiteiten die aansluiten bij hun wensen.

Groeien door zelfinzicht
Naast telefonische interviews met verenigingen — die over het algemeen verrassend enthousiast reageerden — ging Jolanda op pad met een cliënt als mystery guest. Samen bezochten ze onder meer een badmintonvereniging en een boekenclub. De cliënt stelde vragen over het lidmaatschap; Jolanda zat ernaast en observeerde.

“Ik lette vooral op wie met wie in gesprek was. Achteraf bespraken we het gesprek en ik zag de cliënt ter plekke groeien. Hij was verbaasd dat niemand aan hem kon zien dat er 'iets met hem was'. Zelfinzicht is onmisbaar voor het aangaan van contacten en het opbouwen van zelfvertrouwen.”

Van vragenkaarten naar de Luci-app
Jolanda rondde haar opleiding af met vlag en wimpel — ze kreeg zelfs een 10 voor haar onderzoek. Om cliënten meer grip op hun eigen identiteit te geven, ontwikkelde ze vragenkaarten die inzicht bieden in wie je bent, wat je doet en waar je goed in bent.

Hoewel de opleiding inmiddels een aantal jaar geleden is, liet het onderwerp haar niet meer los. Vlak na het afronden van haar studie ontwikkelden Jolanda en haar zoon Robin Chung de Luci-app. De vragen van de inzichtkaarten zijn daarin uitgebreid tot maar liefst 650 vragen.

“Luci staat voor licht, je lichter voelen,” legt Robin uit. “Als je niet weet waarom je je voelt zoals je je voelt, kun je er ook niets mee. Patronen worden zichtbaar. In zo’n tien seconden leg je in de app vast hoe je je voelt. Luci koppelt die gegevens en laat je patronen zien die je zelf nooit zou opmerken — zoals de invloed van het weer, de locatie of de mensen om je heen.”

Rust en overzicht in de praktijk
Dat die aanpak werkt, merkt ook cliënt Saakje: “De app laat mij weten wanneer ik me het beste voel met mijn dagelijkse activiteiten. Het geeft mij structuur en overzicht.” Haar begeleider Magda herkent die verandering: “Saakje weet nu goed waar ze over praat en wat situaties met haar doen; ze denkt er bewust over na.”

Wat ontdekten de makers zelf?
Het gebruik van de app leverde ook voor de makers zelf verrassende inzichten op. Robin: “Ik ben ’s avonds op mijn best, en grappig genoeg ook als het tussen de 20 en 23 graden is. Daarnaast ga ik erg goed op de natuur.” Jolanda: “Ik voel mij het beste thuis als ik lekker aan het knutselen ben. Ik ben een ochtendmens en omring mij graag met familie.”

Jolanda besluit trots: “Ik ben heel blij dat mijn onderzoek en het harde werken van destijds zich zo hebben doorontwikkeld. Ik gun iedereen inzicht in zijn of haar mentale gezondheid. Al helpen we maar één iemand met deze app, dan ben ik al blij.”

Aan de slag met Luci?
De Luci-app is gratis toegankelijk. Lees hier meer over de app.